درباره علم شیمی
واژه ي سراميک اصطلاحي کلي براي معرفي فراورده هايي است که از ترکيبات معدني غير فلزي تشکيل شده اند و معمولا با انجام عمليات حرارتي در دماهاي بالا قابل استفاده مي شوند. در امريکا ژاپن و برخي ديگر از کشورها اين واژه شيشه ها ومحصولات ديگر را هم در بر مي گيرد.با توسعه ي محصولاتي مانند سرمتها (مواد با ترکيب سراميک_فلز ) و سراميکهاي شيشه اي مرز بين سراميکها و فلزات و همين طور سراميکها وشيشه ها تا اندازهاي نا مشخص شده است. سراميکهاي نوين دامنه ي گسترده اي از مواد و محصولات را شامل مي شوند به طوري که از تک بلورها و مواد متراکم چند بلوري گرفته تا چند سازه هاي اتصال شيشه اي و در نهايت مواد عايق اسفنجي و مواد عمدتا شيشه اي همگي به اين گروه از سراميکها تعلق دارند. علاوه بر ترکيب شيميايي و مينرالوژيکي ريز ساختار (وابسته به روش توليد ) نيز بر خواص مواد سراميکي تاثير مي گذارد. واژه ي ريز ساختار توزيع فضايي فازهاي منفرد و همچنين شکل اندازه و جهت گيري دانه ها وحفرات را بيان مي کند.
اگر چه دانش توليد سراميکها از قديم شناخته شده اما تقاضاي مداوم براي توليد سراميکهاي با کيفيت بالاتر و ظهور حوزه هاي نوين کاربردي ( مانند ميله هاي سوختي رآکتورهای هسته ای توربین های گازی و موتورهای دیزلی سرامیکی٬ آسترهای نسوز واحدهای گازی کردن زغال سنگ و پایه های مدارهای مجتمع الکترونیکی ) باعث شدند تا نیاز شدیدی به توسعه ی فناوری های جدید وجود داشته باشد. سرامیک ها به سرامیکهای سیلیکاتی ٬ اکسیدی و غیر اکسیدی طبقه بندی می شوند.
لعاب سرامیک به کمک لعابهای غنی از گداز آور سطوح زبر سرامیکی ظریف صاف و هموار می شود. در این لعابها از اکسیدهای با نقطه ی ذوب پایین (اکسیدهای قلیایی و اکسیدهای قلیایی خاکی اکسید سرب و اکسید بور ) استفاده می شود.
مصرف سالانه ي كاغذ و مقوا در جهان حدود 250 ميليون تن است كه بيش از نيمي از اين مقدار در آمريكاي شمالي و اروپا توليد مي شود. ميزان خمير و كاغذ توليدي در آفريقا تنها 1.2 ميليون تن در سال است. مصرف كاغذ در كشورهاي پيشرفته بسيار زياد است و مصرف سرانه ي كاغذ و مقوا در نقاط مختلف دنيا به طور چشم گيري متغير است. علاوه بر الياف بكر كه به طور مستقيم از منابع گياهي به روشهاي شيميايي و مكانيكي توليد مي شود الياف بازيافتي هم مورد استفاده بوده و سهم مهمي در توليد كاغذ و مقوا دارند. در حال حاضر الياف بازيافتي بيش از 30 درصد كل مواد خام مصرفي براي صنايع كاغذ را تشكيل مي دهد و طي چند سال گذشته استفاده از اين الياف به طور پيوسته افزايش يافته است در حالي كه توليد خمير بكر تقريبا ثابت مانده است.اگر چه ميزان مصرف الياف بازيافتي در حال افزايش است اما ميزان مصرف اين نوع الياف در توليد محصولات كاغذي داراي محدوديت است و استفاده ي صد در صد از الياف بازيافتي بسيار مشكل است. بخش اعظم الياف بكر از منابع چوبي توليد مي شود اگر چه گياهان يك ساله نيز در اين زمينه نقش مهمي ايفا مي كنند. معمولا صنايع خمير و كاغذ از چوب كاتيني كه براي چوب بري و تهيه ي روكش مناسب نيست يا از ضايعات صنايع چوب بري و روكش استفاده مي كند.
تركيب شيميايي كاغذ : از آنجا كه كاغذ از اليافي ساخته مي شود كه قبلا تحت تاثير تيمارهاي فيزيكي و شيميايي قرار گرفته اند سلولهاي گياهي حاصل از تركيب شيميايي ثابتي نسبت به ساختار منابع گياهي اوليه برخوردار نيستند. سلولهاي گياهي عمدتا از پليمرهاي كربوهيدراتي آغشته شده به مقادير مختلف ليگنين ( يك تركيب پليمري اروماتيك كه ميزان ان با افزايش سن گياه افزايش مي يابد و در حين فرايند ليگنيني شدن توليد مي گردد) تشكيل شده اند. بخشي از اين تركيبات شامل پلي ساكاريدهاي غير ساختماني با وزن مولكولي كم به نام همي سلولزها هستند كه نقش بسيار مهمي در خصوصيات خمير و كاغذ دارند. به نظر مي رسيد كه با توجه به نام همي سلولزها اين تركيبات با سلولز ارتباط داشته باشند و به روش مشابهي با سلولز بيوسنتز شده باشند.اما در حال حاضر به خوبي مشخص شده است كه اين پلي ساكاريدها به روش متفاوتي بيوسنتز مي شوند. و نقش ويژه اي در ديواره ي سلولي گياهان ايفا مي كنند.
كاغذسازي و محيط زيست: تخليه ي پساب صنايع كاغذ به منابع ابي محيط ممكن است سبب آلودگي آب از نظر تغذيه يا از نظر مسموميت و يا هر دو گردد. ماهيت اين آلودگي ها بستگي زيادي به نوع فرايندهاي ليگنين زدايي و رنگبري اعمال شده دارد. عمليات توليد خمير و رنگ بري پساب بسيار آلوده اي توليد مي كند.مايع پخت سياه حاصل از عمليات ليگنين زدايي در يك سيستم عملياتي مناسب نبايستي به صورت پساب تخليه گردد و بايستي به طور كامل بازيابي و با استفاده از عمليات تغليظ سوزاندن و انحلال مواد شيميايي معدني باقي مانده مجددا مورد استفاده قرار گيرد
تشكيل رسوب به خاطر ته نشيني املاح كم محلول آب انجام مي شود. دما و PH دو متغير اصلي در حلاليت نمك ها مي باشد. عوامل زيادي در كيفيت و كميت رسوب تاثير دارد از جمله : الف) جنس سطح : جنس سطح هم در كميت و هم در كيفيت آن به ويژه از نظر چسبنده و غير چسبنده بودن موثر است. در يكي از تحقيقات علمي نشان داده شده است كه آبي با PH برابر 8.4 و سختي و قلياييت اوليه برابر PPm 205 معادل كربناتي در عرض 100 ساعت بر روي سطح چدني بيش از 60 برابر سطح فولاد ضد زنگ رسوب ايجاد كرده است. اما اين ادعا كه برخي مطرح مي كنند كه اصلا رسوبي ايجاد نمي شود درست نيست چون آب اشباع از املاح در تماس با هر سطحي در دراز مدت رسوب ايجاد خواهد كرد هر چند كه مقدار آن ممكن است خيلي كم باشد. نا همواري سطح باعث مي شود كه چسبندگي رسوب بيشتر شود. به طور كلي چسبندگي رسوب به نوع ماده ي رسوب و جنس سطح جامد بستگي دارد.
ب) PH و قلياييت آب : با توجه به آنكه اولا در PH هاي مختلف جنس رسوب مي تواند فرق كند و ثانيا حلاليت برخي نمكها به PH بستگي دارد مي توان انتظار داشت كه PH نقش كليدي هم در كيفيت و هم در كميت رسوب داشته باشد. قلياييت آب در تشكيل رسوب ممانعت كننده از خوردگي فولاد توسط آب موثر است و باعث كاهش نرخ خوردگي فولاد مي شود. چنين رسوبي همانند يك ممانعت كننده ي طبيعي عمل مي كند.
ج) آناليز آب : كلرايد و سولفات باعث افزايش خوردگي آب مي شوند از اين رو نسبت مجموع غلظت كلرايد و سولفات به غلظت قلياييت به عنوان شاخص خوردگي آب در نظر گرفته مي شود.
د) زمان و سرعت ترسيب : هر چه سرعت ترسيب كندتر باشد رسوب توليد شده غير متخلخلتر و سفت تر خواهد بود. علاوه بر ان گذشت زمان چسبندگي بين سطح و رسوب را افزايش خواهد داد.
ه) تاثير عوامل هيدروديناميكي: حركت سيال روي كيفيت رسوب اثر مي گذارد در سيستم هايي كه اب در گردش است رسوب كربنات ايجاد شده سفت و سخت است ولي در آبهاي ساكن كريستال هاي كربنات كلسيم نرم و غير چسبنده مي شوند به علاوه تلاطم جريان باعث تسريع در ايجاد رسوب مي گردد به طوري كه در قسمت مستقيم يك خط لوله ممكن است رسوبي ايجاد نشود ولي در زانوهاي همان خط لوله رسوب گذاري شديد انجام شود.
پيش بيني تشكيل رسوب: املاح آب كه بيشترين شانس ايجاد رسوب دارند عبارتند از : كربنات كلسيم ٬ سولفات منيزيم و تركيبات سيليكاته . پيش بيني رسوب سولفاتها مشكل است اما پيش بيني رسوب كربنات كلسيم مهم تر از سولفات كلسيم است چون اولا شانس تشكيل رسوب كربنات كلسيم خيلي بيشتر از سولفات كلسيم است ثانيا رسوب كنترل شده ي كربنات كلسيم مفيد هم است چون لايه ي نازكي از كربنات كلسيم مي تواند به عنوان محافظ لوله باشد.
در اثر خشك شدن انگور مقداري از سلولز و آب آن تحت تاثير دياستازها كه روي پوست موجود است به قند تبديل شده و آنرا سرچشمه ي نيرو مي سازد. انگور در اثر خشك شدن و كشمش شدن هيچ يك از خواص خود را از دست نمي دهد و بر عكس قندش زيادتر مي شود و خاصيت نرم كننده ي سينه را پيدا مي كند. پيامبر اكرم (ص) مي فرمايد : به كشمش اهميت بدهيد زيرا ان صفرا را به مرحله ي بروز مي رساند و آنرا نابود مي كند بلغم را از بين مي برد اعصاب را تقويت مي كند خستگي را زايل مي كند انسان را خوش اخلاق مي كند و غم و اندوه را از او دور مي كند.
و اما درباره ي انگور انگور حرارت بدن را تامين مي كند و از اين حيث هر كيلو انگور معادل دو كيلو گوشت مي باشد البته با بيشتر شدن حرارت بدن اعصاب تقويت مي شود و سستي و خستگي بدن نابود مي شود و نيز بلغم كه نشانه اش همان سستي و تنبلي است از بين خواهد رفت انگور دافع سموم بدن است و از اين حيث هر كيلوي آن معادل يك ليتر شير است و به علت داشتن آهن و منگنز براي خون مفيد بوده داروي كم خوني است و يبوست را ريشه كن مي كند معالج زيادي كلسترول خون است. انگور دو نوع خاصيت دارد هم مي تواند افراد چاق را لاغر و لاغرها چاق كند به اين ترتيب كه چاقها صبح انگور ترش و لاغرها انگور خيلي شيرين ميل كنند.
آب انگور از نظر خواص و تركيب به شير مادر بسيار شبيه است . انگور حاوي ويتامينهاي ث و ب و آ ميباشد. گوشت انگور مركب از اين مواد است آب 72.92 شيريني قابل تخمير 23.51 ٬ كرم تارتر 52 0.0 ٬ اسيد تارتريك آزاد 0.029 ٬ اسيد ماليك0.029 ٬ مواد ازته 0.038 مواد اندازه گرفته نشده 1.80 ٬ مواد معدني 0.015
شيرينيهاي انگور به اشكال گلوكز ٬ لولز ٬ مانيت و دوسيت مي باشد.
پيامبر اكرم فرمود بهترين غذاي شما نان و كاملترين ميوه انگور است.
مس در طبيعت بيشتر به صورت سولفيدها CuFeS2 و Cu2 S اكسيد Cu2 O و غيره يافت مي شود و بسيار پراكنده است مقدار آن 0.0068 در صد قشر زمين است. به جز مقدار كمي كه در اثر كاهش اكسيد آن با كك تهيه مي شود استخراج مس تا حدي پيچيده است. وجود مس براي كليه ي گياهان و حيوانات عالي ضروري است. مس در انزيمهاي متنوعي وجود دارد و فلز اصلي در رنگدانه ي حامل اكسيژن است. مس در جريان خون عمدتا روي نوعي پروتئين پلاسمايي حركت مي كند. يك حالت ارثي كه بيماري ويلسون نام دارد باعث باقي ماندن مس در بدن و عدم ورود آن به صفرا توسط كبد مي شود كه در صورت عدم درمان مي تواند منجر به آسيبهاي كبدي و مغزي شود. يكي از روشهاي استخراج مس شامل اضافه كردن سيليكات به كانه ي سولفيد آهن و مس در دماي 1500 درجه ي سانتي گراد و عبور دادن هوا مي باشد. در اثر اين كار FeSكه آسانتر به FeO تبديل مي شود با سيليكات به صورت سرباره در مي آيد و CuS به Cu2 O تبديل مي شود.براي تهيه ي مس خالص مي توان مس ناخالص را با روش الكتروليز خالص كرد كه طي ان مس روي كاتد ته نشين مي شود.
فلز مس فقط با اسيدهاي اكسيد كننده مانند اسيد نيتريك غليظ و اسيد سولفوريك داغ واكنش مي دهد و در مقابل هوا و رطوبت پوشش سبز رنگ كربنات بازي مس پيدا مي كند.
مواظب باشيد : با تمامي تركيبات مس بايد طوري رفتار شود گويي سمي هستند مگر اينكه خلاف آن ثابت شود. اين فلز در حالت پودر خطر آتش زايي دارد. 30 گرم سولفات مس براي انسان كشنده است. مقدار بي خطر مس در آب آشاميدني بر حسب منبع آن متفاوت است اما مرز آن بين 1.5 تا 2 ميلي گرم در هر ليتر است.
تركيبات سيمان : هر يك از انواع خاص سيمان نسبتهاي مختلفي از سيستم سه تايي SiO2 _ AlO2 _ CaO مي باشد.
سيمان به عنوان چسب:
سيمان به عنوان چسب براي چسباندن خرده ها و ذرات چوب سالها مورد استفاده بوده است. با اين ماده و با استفاده از خاك اره بلوكهايي براي تهيه ي ديوارهاي داخلي منازل تهيه مي شد. در اروپا قطعاتي مركب از چوب و پشم تهيه مي شد كه به دليل دارا بودن دوام زياد و هدايت گرمايي كم كاربرد وسيعي در ساخت پوشش روي سقف ساختمانها داشت.تلاش هاي اوليه براي توليد تخته هاي ساخته شده از سيمان و خرده چوب به دليل سنگيني زياد و استحكام كم محصول و به ويژه مقاومت كم ان در برابر ضربه چندان موفقيت آميز نبود. در تهيه ي چند سازه هاي چوب _ سيمان بايستي در انتخاب گونه ي چوب مناسب دقت شود تا از تخريب شيميايي سيمان (مسموم شدن سيمان ) جلوگيري شود. به دليل مقدار و نوع قند ها ٬ همي سلولزها و تركيبات فنولي موجود در چوب اغلب گونه ها گاهي اوقات سيمان خودش را نمي گيرد.در اينجا بايد پرورده شدن (سفت شدن ) تحت فشار انجام گيرد.از آنجا كه پرورده شدن سيمان فرايند بسيار كندي است لازم است قطعات ساخته شده را به صورت متصل به گيره به مدت 6 تا 8 ساعت در اتاق هاي گرم 70 تا 80 درجه ي سانتي گراد نگه داشت. همين موضوع فرايند توليد را كند مي كند و قيمت فراورده را بالا مي برد. گرچه با استفاده از چسب هاي سيماني تخته هاي سنگيني توليد مي شود با استفاده از سيمان پورتلند تخته هايي توليد مي شود كه پايداري ابعادي زيادي دارند. اين تخته ها بسيار پردوام بوده و تقريبا نسوزمي باشند.
سيمان پرتلند : اين نوع سيمان مهمترين نوع سيمان از نظر توليد و مصرف به شمار مي رود. اين ماده از كلينكر و افزودني هاي گچ يا آنيدريت تشكيل شده است.مواد اوليه ي مورد استفاده در توليد كلينكرهاي سيمان پرتلند عبارتند از : مارل آهكي (مخلوط طبيعي سنگ آهك و رس ) يا مخلوط سنگ آهك يا نرم آهك با رس.
اجزاء كلينكر سيمان پرتلند : وجود تري كلسيم سيليكات در سيمان پرتلند اين ماده را از خواص مطلوبي نظير سخت شدن سريع و استحكام بالا بهره مند مي سازد. به همين دليل در توليد كلينكرهاي سيمان پرتلند اطمينان از مقدار تري كلسيم سيليكات تا بيشترين حد ممكن حائز اهميت است. تنظيم دقيق مقدار آهك از اهميت فراواني برخوردار است. طبق نظر اچ كوهل حداكثر مقدار آهكي كه مي تواند با SiO2 ٫ Al2 O3 و Fe2 O3 تركيب شود با استفاده از فرمول زير محاسبه مي شود:
CaOMax = 2.8x SiO2 + 1.1xAl2 O3 + 0.7x Fe2 O3
وقتي مقدار آهك از مقدار مجاز بالاتر باشد در كلينكر آهك آزاد وجود خواهد داشت. Ca( OH)2 يا Mg(OH)2 كه در اثر هيدراته شدن آهك آزاد (CaO يا MgO) ايجاد مي شود فضاي بيشتري نسبت به اكسيد اوليه اشغال مي كند. پديده ي معروف به انفجار آهكي يا انفجار منيزيايي ناشي از حضور همين كلوخه هاي درشت بلورين CaO يا MgO است زيرا واكنش با آب بسيار آهسته انجام مي گيرد و پس از سخت شدن سيمان نيز ادامه مي يابد. در نتيجه مقدار اهك اضافه شده هميشه كمتر از مقدار محاسبه شده مي باشد.
توليد سيمان پرتلند: براي توليد كلينكر از روشهاي مختلفي استفاده مي شود: در روش تر مواد آغازين به صورت تر آسياب مي شوند تا يك دوغاب خام به وجود ايد سپس اين دوغاب در كوره ي دوار خشك و پخته مي شود در اين روش امكان تامين ساده و دقيق مقدار اجزاء تركيب وجود دارد و مرحله ي آسياب به انرژي كمي نياز دارد. در صورتي كه در مرحله ي پخت بعدي به دليل مقدار آبي كه بايد تبخير شود انرژي بيشتري مصر ف خواهد شد. استفاده از روش تر صرفا در مواردي كه مقدار آب موجود در مواد آغازين بيش از بيست در صد و يا انجام عمليات تر اجتناب ناپذير باشد. در روش نيمه تر آب دوغاب خام كه به صورت تر تهيه شده به كمك صافي فشار (فيلتر پرس ) خارج مي شود خمير حاصل به شكل گندله پرس شده و به همين صورت در كوره ي دوار پخته مي شود. در روش نيمه خشك كه متفاوت از روش نيمه تر است مواد آغازين به صورت خشك آسياب و مخلوط مي شوند. سپس خوراك خام همگن شده ي حاصله به كمك آب و برروي ميز گرانول سازي به شكل گندله تبديل مي شود.در روش خشك مواد آغازين به صورت خشك آسياب و مخلوط مي شوند تا خوراك خام به دست آيد مواد در حال آسياب شدن به كمك گازهاي داغ خروجي پخت خشك مي شوند به طوري كه مقدار رطوبت باقي مانده كمتر از يك در صد شود و بعد از آن به كوره ي پخت انتقال داده مي شوند.در تمام روشهاي فوق پخت مواد اوليه در دماي حدود 1450 درجه ي سانتي گراد و معمولا در كوره هاي دوار انجام مي شود. در كوره هاي دوارخوراك خام توسط گازهاي داغ خروجي پيش گرم مي شود با استفاده از پيش گرم هاي ويژه (پيش گرم كنهاي مشبك و پيش گرمكنهاي سيكلوني) بازيابي گرما با كارايي بيشتري صورت مي گيرد. و اما كوره هاي استوانه اي صرفا براي كارخانه هاي خيلي كوچك (كمتر از 300 تن در روز )اقتصادي هستند.نهايتا پس از گذشتن از مراحل فوق كلينكر به دست آمده آسياب مي شود. قبل از آسياب كردن تا 6.5 در صد گچ ( 2H2 O CaSO4 ) يا آنيدريت ( CaSO4 ) به كلينكر اضافه مي شود.
كاربردهاي سيمان پرتلند: اين سيمان در صنايع ساختماني براي توليد بتون همراه با موادي مانند قلوه سنگ ماسه و مواد انبساط يافته و نيز به همراه تقويت كننده ي فولادي (آرماتور) به عنوان بتون مسلح و همچنين به عنوان اتصال دهنده ي آجرها و بلوك هاي ساختماني ديگر به طور گسترده مورد استفاده قرار مي گيرد.
انواع صابون از نظر نوع مصرف :
1)صابون حمام و دستشويي (صابون سخت ) : در اين نوع صابون ها براي رعايت نكات بهداشتي مربوط به پوست بدن و موي سر مواد قليايي را به حداقل كاهش داده مواد پركننده ي طبيعي و خنثي مواد معطر رنگي و نرم كننده ي پوست نيز به آنها اضافه مي شود.
2 )صابون رخت شويي : اين نوع صابونها از مواد چربق ارزان تهيه مي شود. اما امروزه به علت استفاده از پاك كننده هاي غير صابوني مصرف آنها كاهش يافته است. نو.عي صابون سياه رنگ كه از پتاس در آن استفاده مي شود نيز براي شستن لباس تهيه مي شود. صابون رختشويي ممكن است به صورت براده پودر (حتي مخلوط با پودر پاك كننده هاي غير صابوني ) براي مصرف در لباسشويي استفاده مي شود.
3)صابونهاي طبي : اين نوع صابونها براي معالجه ي بيماريهاي جلدي عفوني و قارچهاي پوستي تهيه مي شوند و در آنها از موادي مانند اسيد بوريك ٬ اكسيد روي ٬ يديدها ٬ كلريد جيوه (ΙΙ) ٬ استئارات مس (ΙΙ) ٬ قطران ٬ تيمول استفاده مي شود.
4)صابونهاي مخصوص ماشينهاي لباسشويي : اين نوع صابونها حدود 5 تا 15 در صد مواد آلي در نقش حلال مانند تتراكلرو اتيلن ٬ 1 ٫ 1 ٫ 1 تري كلرو اتان ٬ سيكلو هگزانول و مقداري نيز مواد امولسيون كننده و مواد افزودني مورد نظر را در بر دارند (بخار اين مواد سمي است).
5)صابونهاي ساينده : اين نوع صابونها داراي 70 در صد پودر نرم سيليسي ٬ 15 در صد آلومين٬ مقداري پلي فسفات سديم و كمي روغن كاج ( براي رفع بوي نا مطبوع ) اند. براي تميز كردن سطح وسايل فلزي و اشياي ديگر كاربرد دارند. معمولا براي پاك شدن رنگ فلز ٬ مقداري مواد اسيدي نيز استفاده مي شود.
6)صابونهاي مخصوص آبهاي سخت: اين نوع صابونها از چربيهاي گياهي مانند روغن نخل و نارگيل تهيه مي شوند و مواد افزودني معيني از جمله فسفاتهاي فلزات قليايي را در بر دارند و در آب دريا خوب كف مي كنند و از اين رو اهميت ويژه اي دارند.
صابون شفاف : اين نوع صابون داراي گيليسرين ٬ قند و الكل مي باشد و ظاهري شفاف ولي قدرت پاك كنندگي كمتري دارد.
7)صابون فلزات ديگر : استئارات روي : به صورت پودر بسيار ريز نرم و جذب كننده ي رطوبت براي تهيه ي پودر تالك و پودر بچه كاربرد دارد. استئارات مس : ضد قارچ پوست است.
استئارات سرب : بسيار سمي است و براي نرم كننده هاي دماي بالا و نيز كاتاليزور در فرايند خشك شدن روغن جلا كاربرد دارد.
استئارات كادميم : براي ضد آب (واتر پروف ) كردن وسايل و اشياي مختلف مصرف مي شود.
صابون فلزات با اعداد اكسايش بالاتر از +2 در اب نامحلول بوده و نقش گريس را دارند. از اين رو ارزش صنعتي دارند.
مواد سفيد كننده : اولين بار در سال 1786 برتوله شيميدان معروف فرانسوي استفاده از كلر را براي سفيد كردن پارچه ها متداول ساخت. كمي بعد هيپو كلريت سديم و پراكسيد هيدروژن و بعد ها تركيب كلر دار ديگري نظير Ca( ClO)2 و ازون نيز براي سفيد كردن پارچه ٬ كاغذ و ... متداول شد.
دليل پاك كنندگي صابون: مولكول صابون بسيار دراز و داراي يك سر هيدروكربني غير قطبي و دفع كننده ي آب (هيدروفوبيك) و يك سر قطبي (نمك سديم يا پتاسيم اسيد كربوكسيليك ) جذب كننده ي آب (هيدروفيليك) است. چرك در واقع ذرات جامدي است كه به كمك مواد چرب به بدن يا لباس مي چسبد و در تماس با آب كنده و شسته نمي شود. ولي مولكول صابون با نقش دو گانه اي كه دارد مي تواند آنها را كنده و وارد اب كند.
اصولا يكي از دليل هاي سفيد شدن مواد جذب يا غير فعال شدن الكترونهاي لايه ي والانس اتم ها است كه توانايي جذب فوتونهاي نور سفيد را دارند. اين عمل توسط ClO- امكان پذير است: - ClO- + H2 O + 2e ..........> Cl- + 2 OH
در نتيجه ماده ديگر قادر به جذب نور مرئي نيست ولي ممكن است انرژي پرتوهاي فرا بنفش را جذب كرده و آنها را به نور مرئي تبديل كند و بر شدت نور سفيد بازتاب شده بيافزايد در نتيجه اين نوع مواد به رنگ سفيد براق ديده مي شوند.
پاك كردن لكه ها و زنگ فلزات : 1) لكه هاي چرب : اين نوع لكه ها توسط مواد آلي به ويژه تترا كلريد كربن پاك مي شود.
2) لكه هاي مقاوم : اين نوع لكه ها را از طريق واكنش شيميايي مي توان از بين برد مانند لكه ي يد كه توسط تيو سولفات و يا لكه ي زنگ آهن كه توسط اسيد اكساليك پاك مي شود.
3) لكه هاي مربوط به كپك و زنگ گياهي : اين نوع لكه ها را با استفاده از پروكسيد هيدروژن و هيپوكلريت سديم كه قارچ به وجود اورنده ي لكه را مي كشند٬ مي توان از بين برد. از هيپوكلريت سديم نبايد براي لكه گيري پارچه هاي پشمي استفاده كرد زيرا با اتم هاي نيتروژن زنجيره ي پپتيدي پشم واكنش مي دهد.
لكه هاي متداول و پاك كننده هاي ويژه ي آنها : قهوه : هيپو كلريت سديم جوهر يا زنگ اهن : اسيد اكساليك ٬ الكل متيليك اسفالت : بنزن خون: آب سرد٬ پروكسيد هيدروژن لكه ي ميوه : پروكسيد هيدروژن
چربي : الكل ٬ هيپو كلريت سديم لكه ي خردل : هيپوكلريت سديم لكه ي عرق بدن: هيدروكسيد آمونيوم ٬ پروكسيد هيدروژن لكه ي سيگار : هيپو كلريت سديم